Ένα σχετικό ερώτημα κατά την εργασία με παιδιά πρόσφυγες είναι "τι σημαίνει να είσαι παιδί πρόσφυγας;". Το θέμα της παιδικής ηλικίας και της μετανάστευσης είναι σημαντικό, καθώς από τα εκατομμύρια των ανθρώπων που αναγκάζονται να φύγουν, ένα μεγάλο ποσοστό είναι οικογένειες με παιδιά. Πράγματι, σύμφωνα με τη UNICEF, το ένα τρίτο όλων των προσφύγων και μεταναστών που φθάνουν στην Ευρώπη είναι παιδιά.
Κατά τη διαδικασία της μετανάστευσης, πολλοί από αυτούς εκτίθενται σε κινδύνους και δυσκολίες που σχετίζονται με τον πόλεμο, τη βία, την εκμετάλλευση και τις κακοποιήσεις. Επιπλέον, υφίστανται πολλές αλλαγές: η χώρα, ο πολιτισμός, η γλώσσα, το σπίτι, ο εξωτερικός χώρος και το σχολείο γίνονται διαφορετικά από αυτά που είχαν συνηθίσει. Ως αποτέλεσμα, πολλά παιδιά βιώνουν την πρώτη φάση της μετανάστευσης με σύγχυση και αποπροσανατολισμό. Όλες αυτές οι αλλαγές μπορεί να δημιουργήσουν μια ψυχολογική ευπάθεια που συχνά εκδηλώνεται με τραύματα, αναπτυξιακές δυσλειτουργίες, δυσκολίες επικοινωνίας και κοινωνικοποίησης.
Επιπλέον, το να μεγαλώνεις σε έναν προσφυγικό καταυλισμό σημαίνει ότι ζεις σε έναν ανασταλμένο χρόνο, μια διάσταση του περάσματος κατά την οποία κάποιος περιμένει να συμβεί κάτι και συχνά χαρακτηρίζεται από τη δυσκολία να ευχηθείς για ένα καλύτερο μέλλον, το οποίο μοιάζει αρκετά μακρινό. Η παιδική ηλικία είναι μια κρίσιμη φάση της ανάπτυξης: ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά αντιμετωπίζονται και γαλουχούνται στις πρώτες φάσεις της ζωής τους μπορεί να έχει δια βίου συνέπειες στην ψυχική και σωματική υγεία, επομένως η δίκαιη υποστήριξη της ανάπτυξής τους είναι σημαντική.
Ακόμη και οι γονείς συχνά δυσκολεύονται να κατανοήσουν τι χρειάζονται τα παιδιά και δυσκολεύονται να μεσολαβήσουν μεταξύ αυτών και των νέων εσωτερικών και εξωτερικών χώρων στους οποίους ζουν. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό να υπάρχουν εξωτερικοί οργανισμοί που βοηθούν στην υποστήριξη της ανάπτυξης των παιδιών με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, θέτοντας ως προτεραιότητα την ασφάλεια και την προστασία τους. Συνεπώς, πρέπει να αποτελεί κοινή ευθύνη της οικογένειας και του φορέα παροχής υπηρεσιών να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες για την υπέρβαση ή την ανακούφιση αυτών των τραυμάτων, συνεργαζόμενοι με ολοκληρωμένο τρόπο.
Αυτό κάνει το Open Cultural Center με την υποστήριξη της Amna, μια οργάνωση εταίρος που έχει ως στόχο την παροχή υπηρεσιών σε κοινότητες προσφύγων, με έμφαση στα παιδιά και τις γυναίκες, που συχνά αποτελούν τις πιο ευάλωτες ομάδες. Προκειμένου να δημιουργηθεί ένας κόσμος όπου όλοι μπορούν να καθορίζουν το μέλλον τους, η Amna εργάζεται για να μετριάσει τον αντίκτυπο του τραύματος στα παιδιά.
Η Amna συνεργάζεται με το OCC εδώ και τρία χρόνια, χάρη στο οποίο μπορούμε να συνεργαστούμε με δύο διαφορετικές ομάδες: μία για παιδιά ηλικίας 0 έως 3 ετών και μία για παιδιά ηλικίας 4 έως 7 ετών. Η συνεργασία περιλαμβάνει ειδική κατάρτιση και συνεδρίες για την κατανόηση της προσέγγισης της Amna, καθώς και τη λήψη επιχορηγήσεων εκτός από τεχνικές συμβουλές. Η υποστήριξη αυτής της οργάνωσης είναι επομένως αμφίδρομη, καθώς παρέχει τόσο καθοδήγηση βάσει γνώσεων, όσο και υλικούς πόρους.
Η αντιμετώπιση τέτοιων μικρών παιδιών συνεπάγεται μεγάλη ευθύνη και μάλιστα όταν πρόκειται για παιδιά προσφύγων, λόγω του παρελθόντος τους και του τραυματικού και βίαιου ιστορικού που μπορεί να φέρουν μαζί τους. Έτσι, η προσέγγιση της Amna βασίζεται στη δημιουργία ασφαλών χώρων όπου τα παιδιά, μαζί με τους γονείς τους, μπορούν να συγκεντρωθούν και να θεραπευτούν ως κοινότητα. Για να σπάσει ο κύκλος του τραύματος που μπορεί να επηρεάσει τις οικογένειες των προσφύγων για μεγάλο χρονικό διάστημα, η ιδέα είναι να δημιουργηθεί ένας χώρος με επίκεντρο την οικογένεια και την κοινότητα.
Τα παιδιά χρειάζονται συνήθως κάτι περισσότερο από έναν φιλικό χώρο για να παίξουν- χρειάζονται επίσης να εκφράσουν τα συναισθήματα και τα συναισθήματά τους, θετικά και αρνητικά, να συνδεθούν με τους ενήλικες και τους συνομηλίκους τους και να ανακαλύψουν περισσότερα για τον εαυτό τους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη δημιουργία ενός είδους ρουτίνας που δίνει στα παιδιά μια αίσθηση κανονικότητας, μέσα στην οποία μπορούν να αρχίσουν να αισθάνονται ξανά άνετα και ασφαλή. Μέσα από ένα δομημένο πρόγραμμα παιχνιδιού και μάθησης, όπου ο σεβασμός είναι ο βασικός πυλώνας που πρέπει να ακολουθείται, προτείνονται και διεξάγονται πολλές δραστηριότητες, όπως το θεραπευτικό ελεύθερο παιχνίδι, η αφήγηση παραμυθιών, ο διαλογισμός, η σωματική κίνηση, οι δραστηριότητες αυτοέκφρασης, η χειροτεχνία, η ζωγραφική και ο χορός.
Το OCC δεσμεύεται να ακολουθήσει αυτή την προσέγγιση, εφαρμόζοντάς την στην πράξη σε όλες τις δραστηριότητες που σχετίζονται με τα παιδιά. Με αυτόν τον τρόπο, τα παιδιά μπορούν να συνηθίσουν σε μια ρουτίνα, η οποία τους επιτρέπει να αναπτύξουν κοινωνικές δεξιότητες και δημιουργικότητα και να μάθουν να είναι παρόντα τη στιγμή. Μέσα από συνεργατικά παιχνίδια, εργαστήρια, χειροτεχνίες, μικρές εκδρομές και ιστορίες ο στόχος είναι να εμπλακούν τα παιδιά, να νιώσουν μέρος μιας κοινότητας όπου μπορούν να εκφραστούν χωρίς ανησυχίες και να ανακουφιστούν από το τραύμα και το άγχος που μπορεί να έχουν λόγω των προηγούμενων και τωρινών εμπειριών τους.
